Có năm thứ trên lá số tử vi an trực tiếp theo giờ sinh: vị trí cung Thân so với cung Mệnh, Văn Xương, Văn Khúc, Địa Không và Địa Kiếp. Đối chiếu năm thứ này với giờ ghi trên ô giữa cho biết lá số trong tay thật sự được lập với giờ nào.
Phép kiểm này trả lời câu hỏi "lá số có khớp với giờ được ghi không", không trả lời câu hỏi "giờ ghi có phải giờ sinh thật không". Bài có bảng tra cho mười hai giờ và một ví dụ giả định đã được tự tính lại.
Vì sao giờ sinh trên ô giữa và giờ dùng để lập có thể khác nhau
Giờ sinh đi qua nhiều lần chuyển đổi trước khi thành một chữ chi trên lá số. Giờ đồng hồ trên giấy chứng sinh hoặc trong trí nhớ người thân; có hiệu chỉnh theo kinh độ nơi sinh hay không; sinh gần ranh giới hai canh giờ thì chọn bên nào; sinh trong giờ Tý thì đổi ngày lúc 23 giờ hay lúc nửa đêm. Mỗi lựa chọn có thể đưa ra một chi khác.
Lá số chép lại hoặc lập lại nhiều lần còn có thêm một nguồn lệch: ô giữa ghi một giờ, nhưng mười hai cung lại được lập theo một giờ khác. Chuyện này xảy ra khi người lập tự hiệu chỉnh mà không ghi lại, hoặc khi người chép sửa dòng giờ cho "đúng giấy tờ" mà không lập lại cả lá số.
Kiểm giờ qua vị trí sao giúp phát hiện cả hai tình huống mà không cần lập lại lá số, chỉ cần một bảng tra và vài phút dò từng ô. Nếu năm thứ an theo giờ đều khớp với giờ ghi trên ô giữa, lá số nhất quán. Nếu chúng cùng khớp với một giờ khác, lá số được lập với giờ khác đó. Nếu chúng không khớp với nhau, có lỗi chép. Ba kết luận này dẫn tới ba việc khác nhau: giữ nguyên, hỏi lại người lập, hoặc soát lại từng sao.
Từ giờ đồng hồ tới chữ chi: những gì nên ghi lại
Trước khi kiểm lá số, nên ghi rõ con đường mà giờ sinh đã đi để thành một chữ chi. Mỗi bước dưới đây là một chỗ hai người có thể làm khác nhau.
- Nguồn của giờ: giấy chứng sinh, sổ của nhà hộ sinh, lời kể của mẹ hay người thân, hay giờ ước đoán. Ghi cả nguồn và độ tin cậy, ví dụ "mẹ nhớ khoảng gần trưa".
- Giờ đồng hồ đã làm tròn chưa. Giờ ghi chẵn như 11 giờ 00 hay 11 giờ 30 thường đã được làm tròn; với người sinh gần ranh hai canh giờ, làm tròn đủ để đổi chi.
- Giờ đồng hồ theo múi giờ nào. Người sinh ở nước ngoài, hoặc sinh vào những giai đoạn giờ chuẩn ở Việt Nam từng khác hiện nay theo cơ sở dữ liệu múi giờ quốc tế, cần ghi rõ múi giờ của con số trên giấy.
- Có hiệu chỉnh theo kinh độ nơi sinh hay không. Một số người lập đổi giờ đồng hồ sang giờ mặt trời địa phương, một số không. Ghi rõ lựa chọn đã dùng.
- Quy ước giờ Tý: sinh từ 23 giờ đến nửa đêm thì tính sang ngày hôm sau hay giữ ngày cũ.
- Chi cuối cùng được dùng để lập lá số. Đây là con số mà bảng tra trong bài sẽ kiểm.
Ghi đủ sáu dòng này thì khi một lá số không khớp giờ, bạn biết ngay nên nghi bước nào. Không ghi thì hai người cầm hai lá số khác giờ chỉ có thể tranh luận xem "giờ nào đúng" mà không có căn cứ.
Bảng tra: giờ sinh và năm vị trí an theo giờ
Cột "Thân ở cung" ghi cung chức năng mà cung Thân rơi vào, tính từ cung Mệnh. Bốn cột sau ghi chi của cung chứa sao. Quy tắc theo các sách phổ biến ở Việt Nam: Văn Xương khởi giờ Tý tại Tuất đếm nghịch, Văn Khúc khởi tại Thìn đếm thuận, Địa Kiếp khởi tại Hợi đếm thuận, Địa Không khởi tại Hợi đếm nghịch.
| Giờ sinh | Thân ở cung | Văn Xương | Văn Khúc | Địa Kiếp | Địa Không |
|---|---|---|---|---|---|
| Tý | Mệnh (đồng cung) | Tuất | Thìn | Hợi | Hợi |
| Sửu | Phúc Đức | Dậu | Tỵ | Tý | Tuất |
| Dần | Quan Lộc | Thân | Ngọ | Sửu | Dậu |
| Mão | Thiên Di | Mùi | Mùi | Dần | Thân |
| Thìn | Tài Bạch | Ngọ | Thân | Mão | Mùi |
| Tỵ | Phu Thê | Tỵ | Dậu | Thìn | Ngọ |
| Ngọ | Mệnh (đồng cung) | Thìn | Tuất | Tỵ | Tỵ |
| Mùi | Phúc Đức | Mão | Hợi | Ngọ | Thìn |
| Thân | Quan Lộc | Dần | Tý | Mùi | Mão |
| Dậu | Thiên Di | Sửu | Sửu | Thân | Dần |
| Tuất | Tài Bạch | Tý | Dần | Dậu | Sửu |
| Hợi | Phu Thê | Hợi | Mão | Tuất | Tý |
Cột cung Thân lặp lại theo cặp giờ cách nhau sáu canh (Tý và Ngọ, Sửu và Mùi…), nên riêng nó không phân biệt được hai giờ đó. Bốn cột sao thì khác nhau ở cả mười hai giờ, đủ để chốt.
Năm vị trí dịch cùng nhau khi giờ đổi một canh
Nhìn bảng sẽ thấy một nhịp đều: mỗi khi giờ sinh tiến thêm một canh, Văn Xương lùi một cung, Văn Khúc tiến một cung, Địa Kiếp tiến một cung, Địa Không lùi một cung. Cung Mệnh cũng lùi một cung (vì Mệnh đếm nghịch theo giờ), còn cung Thân tiến một cung. Nhịp này là cách nhanh nhất để nhận ra lá số lập lệch một canh: cả năm vị trí cùng dịch một bước so với giờ ghi trên ô giữa.
Đi kèm là những thay đổi gián tiếp. Cung Mệnh đổi thì can chi cung Mệnh đổi, cục có thể đổi theo hoặc không, tuỳ hai cặp can chi có chung nạp âm hay không. Nếu cục đổi, toàn bộ chính tinh dịch đi. Vì vậy một lá số lệch một canh giờ có thể chỉ khác vài sao, cũng có thể khác gần hết. Lấy ví dụ giả định ở phần dưới: năm Giáp Tý, tháng ba, ngày mười lăm, giờ Ngọ cho cung Mệnh ở Tuất, can chi Giáp Tuất, Hoả lục cục; đổi sang giờ Mùi thì Mệnh lùi về Dậu, can chi Quý Dậu, nạp âm Kiếm Phong Kim, thành Kim tứ cục. Chỉ một canh giờ mà cục đổi từ sáu sang bốn, kéo theo Tử Vi, Thiên Phủ và cả mười hai con số đại vận.
Ngược lại, nếu năm vị trí không dịch cùng một bước, ví dụ cung Thân khớp giờ Ngọ mà Văn Xương lại khớp giờ Mùi, thì không phải lá số được lập với giờ khác, mà là có sao bị chép nhầm ô. Khi đó tin vào nhóm có nhiều vị trí khớp nhau hơn, rồi kiểm lại sao lạc nhóm bằng quy tắc gốc.
Kiểm giờ trên một lá số giả định
Ví dụ giả định: nam, năm Giáp Tý, tháng ba âm lịch, ngày mười lăm, ô giữa ghi giờ Ngọ. Lá số đúng có cung Mệnh và cung Thân cùng ở Tuất.
- Cung Thân: ô giữa ghi giờ Ngọ nên Thân phải đồng cung Mệnh. Lá số ghi Thân ở Tuất, Mệnh ở Tuất: khớp.
- Văn Xương: giờ Ngọ thì Xương ở Thìn. Lá số ghi Thìn: khớp.
- Văn Khúc: giờ Ngọ thì Khúc ở Tuất. Lá số ghi Tuất: khớp.
- Địa Kiếp và Địa Không: giờ Ngọ thì cả hai đồng cung ở Tỵ. Lá số ghi cả hai ở Tỵ: khớp.
- Kết luận: lá số nhất quán với giờ Ngọ. Ghi "đã kiểm năm vị trí theo giờ, khớp giờ Ngọ" lên góc lá số.
Giả sử một bản khác của cùng người có Văn Xương ở Mão, Văn Khúc ở Hợi, Địa Kiếp ở Ngọ, Địa Không ở Thìn, Mệnh ở Dậu và Thân ở Hợi tức cung Phúc Đức. Cả năm vị trí cùng khớp giờ Mùi. Bản này không chép sai, mà được lập với giờ Mùi; câu hỏi tiếp theo là vì sao có người dùng giờ Mùi, chẳng hạn giờ đồng hồ sát ranh hai canh hay một lần hiệu chỉnh nào đó.
Những gì phép kiểm này không làm được
Không tìm ra giờ sinh thật. Phép kiểm chỉ cho biết lá số khớp với giờ nào. Giờ đó đúng hay sai so với lúc bạn chào đời là câu hỏi về nguồn dữ liệu, cần hỏi giấy tờ và người thân, không phải câu hỏi lá số trả lời được.
Không phân xử quy ước giờ Tý. Sinh lúc 23 giờ 30 thì đổi sang ngày hôm sau hay giữ ngày cũ là chuyện quy ước. Các sao an theo giờ không đổi giữa hai cách, chỉ có ngày sinh và qua đó Tử Vi đổi. Phép kiểm theo giờ không phát hiện được khác biệt này.
Không dùng Hoả Tinh, Linh Tinh làm chuẩn. Hai sao này cũng an theo giờ nhưng phụ thuộc thêm chi năm, và cách an được ghi khác nhau giữa các bản. Nếu không biết lá số theo bản nào, đừng dùng chúng để kết luận.
Không thay việc kiểm các phần khác. Năm vị trí khớp giờ không bảo đảm tháng, ngày, năm, giới tính đều đúng. Đây là một phép thử trong nhiều phép thử.
Về chuyện "chỉnh giờ sinh" và lời nhắc cuối
Có lối làm gọi là chỉnh giờ sinh: thử từng giờ, chọn lá số mà lời luận "khớp" nhất với những việc đã xảy ra trong đời. Cách này dễ rơi vào thiên kiến khớp ngược: khi đã biết đời mình, người ta tìm được lý do để thấy gần như lá số nào cũng khớp một phần. Vì vậy, nếu không biết chắc giờ sinh, trung thực hơn cả là ghi "giờ ước đoán" hoặc giữ song song các lá số của những giờ có thể, thay vì chọn một lá số rồi coi là chắc chắn.
Cũng cần nói rõ rằng việc có hai, ba lá số song song cho những giờ có thể không phải là thất bại của người lập. Đó là cách ghi lại đúng mức hiểu biết hiện có về dữ liệu. Một lá số duy nhất nhưng dựa trên giờ đoán thì trông chắc chắn hơn, nhưng thực ra kém trung thực hơn.
Phép kiểm trong bài này nằm ở một tầng khác: nó chỉ giúp lá số trong tay nhất quán với giờ được ghi. Lập đúng lá số không làm lời đoán thành có bằng chứng. Nếu bạn muốn thử nhiều giờ để so, có thể lập lá số trên AI Huyền Học cho từng giờ, rồi dùng bảng tra ở trên để kiểm từng bản trước khi đặt chúng cạnh nhau.
Câu hỏi thường gặp
Văn Xương và Văn Khúc ở cùng một cung có phải lỗi không?
Không. Theo bảng, sinh giờ Mão thì cả hai ở Mùi, sinh giờ Dậu thì cả hai ở Sửu. Với mười giờ còn lại, hai sao nằm ở hai cung khác nhau, đối xứng qua trục Sửu – Mùi.
Cung Thân đồng cung Mệnh có nghĩa là sinh giờ Tý hoặc Ngọ không?
Theo quy tắc an Mệnh, Thân phổ biến thì đúng như vậy: chỉ giờ Tý và giờ Ngọ cho Thân đồng cung Mệnh. Muốn phân biệt Tý với Ngọ, nhìn Văn Xương: giờ Tý ở Tuất, giờ Ngọ ở Thìn.
Năm vị trí khớp với một giờ khác giờ ghi trên ô giữa thì nên làm gì?
Đừng sửa ô giữa cho khớp. Hỏi lại người lập hoặc nguồn dữ liệu xem giờ nào mới là giờ dùng để lập, và vì sao. Sau đó ghi rõ cả hai trên lá số, hoặc lập lại theo giờ được xác nhận.
Sinh sát ranh hai canh giờ thì nên dùng giờ nào?
Không có cách nào từ lá số chọn ra giờ đúng. Trung thực nhất là ghi rõ giờ đồng hồ, cách quy đổi đã dùng, và nếu cần thì giữ hai lá số song song, mỗi lá ghi rõ giả định của mình.
Có thể dùng sự kiện trong đời để chọn giờ sinh không?
Nhiều người làm vậy, nhưng phương pháp này dễ bị thiên kiến khớp ngược vì người làm đã biết trước đời mình. Kết quả chọn ra không có giá trị kiểm chứng; nên ghi là giờ ước đoán nếu vẫn dùng.
Đổi giờ sinh có làm đổi chính tinh không?
Có thể. Giờ đổi thì cung Mệnh đổi, can chi cung Mệnh đổi, cục có thể đổi, và nếu cục đổi thì Tử Vi cùng mọi chính tinh dịch theo. Có những cặp giờ kề nhau giữ nguyên cục vì hai can chi chung một nạp âm.